dungeon

DFI üst seviyede en iddialı anakartları yapmak çabasında


1981 yılında kurulmuş, sektörün köklü firmalarından olan son yıllara kadar genelde sessiz ve derinden ilerlemeyi tercih etmiş bir firma. Tayvan'daki ISO9001 sertifikası almış ilk üretici olmak gibi özellikleri olsa da, firma çok fazla tantana yapan ya da ön plana çıkmaya çalışan bir anlayışa sahip değil. Firma hem sistem üreticilere yönelik üretim yapmakta, hem de kullaıcılara satılacak şekilde kutulu anakartlar üretmekte. Bu alanda da firmanın adını son 2 yıldır en çok duyuran ürünler, LANParty serisi üst düzey anakartlar.

LANParty serisini anakartların ortak özellikleri öncelikle çok iyi overclock potansiyeli ve olanakları sunmaları. Ayrıca kartlar görsel olarak da çok renkli şekilde tasarlanmışlar ve bir çok LANParty modeli anakartın üzerindeki tüm genişleme yuvaları ve her türlü slot UV ışığa duyarlı malzemede üretiliyor, yani kasanıza bir UV lamba taktığınızda tüm slotlar parlamaya başlıyor. Ayrıca kimi LANParty modelleriyle birlikte bilgisayar kasanız için taşıma çantasına varacak kadar çok çeşitli ek malzeme geliyor. Bu yüzden de nForce2 modellerinden beri LANParty serisi anakartlar aranan ve tercih edilen ürünler.

Ülkemizde DFI anakartları dönem dönem satılsa da LANParty serisi gibi yüksek modeller bugüne kadar ithal edilmemişti. 2005 yılıyla birlikte sektörde değişiklikler yaşanıyor ve merakla beklenen LANParty serisi anakartlar da artık ülkemizde satılmaya başlanmış durumda. Bugün LANParty ürün ailesinin en önemli üyelerinden, nForce4 Ultra yonga setli LANParty UT nF4 Ultra-D modelini sitemizde konuk ediyoruz.

NVIDIA nForce4 Ultra Yonga Seti


Daha önce sitemizde yayınlanan Foxconn WinFast NF4UK8AA-8EKRS incelemesinde nForce4 Ultra'nın özelliklerinden detaylı olarak bahsedildiğinden aynı şeyleri burada da tekrarlamaya gerek yok. Çok yüzeysel olarak özetlersek, nForce4 Ultra yongasetinin temel özellikleri şöyle:

Özetle, Athlon 64 temelli güncel bir sistem kurmak için gerekli tüm temel özellikleri fazlasıyla sağlayan bir yonga seti nForce4 Ultra. Bu sürümde daha önceki nForce3 sürümündeki tüm eksiklikler giderilmiş, Serial ATA desteği çok güçlü olarak geliyor, USB 2.0 portu tam 10 tane ve hiç bir benzer üründe olmayan, donanım destekli bir gigabit ethernet + firewall çözümü anakarta eklenmiş. Intel'in 915P / 925X yonga setli yeni anakartlarıyla karşılaştırdığınızda, nForce4 Ultra'lı anakartların hiç bir açıdan geri kalmadıklarını görüyorsunuz.

LANParty UT nF4 Ultra-D - Teknik Özellikler


Anakartın belli başlı özelliklerini bir tabloda derleyelim, sonra bütün bu özelliklerin detaylı incelemesine geçeceğiz.

Biz her ne kadar tabloda PCI Express slotları için 2 adet PCI Express x16 slotu desek de, bu ifademiz slotların fiziksel yapısını belirtiyor, slotlara atanmış PCI Express hattı sayısı konusunda detaylı bilgiyi ilerleyen satırlarda bulacaksınız.

LANParty UT nF4 Ultra-D - Anakartın Yapısı


Anakartı kutusundan çıkarttığımızda siyah renkli, köşeleri yuvarlatılmış baskılı devre kartı (PCB) ile tasarlanmış, hayli renkli ve gösterişli bir ürünle karşılaşıyoruz. Bağlantı noktalarının hepsi sarı renkli olarak tasarlanmış ve UV ışık altında farklı ölçülerde de olsa parlıyorlar.

PCI Express Slotları ve DXG Konusu


Açıkçası biz PCI Express slotlarının yerleşimini çok başarılı bulamadık. En üste konmuş PCI Express slotunun ne kadar kullanışlı olacağı tartışmalı. İki PCI Express x16 slotunun arasında kalan x1 slot da oldukça boynu bükük duruyor. Üstelik bunların dışında kalan 2 adet PCI slotu da sayı olarak yetersiz, kartın tasarımı biraz elden geçirilerek bu slotlar 3 adete çıkartılabilirdi. DFI bizce nF4 SLI ve Ultra anakartta aynı baskılı devreyi kullanarak Ultra anakarta yeni özellikler eklemeyi başarmış ama bazı yönlerden de Ultra anakartı biraz kısıtlamış gibi.

dungeon

İşlemci Soketinin Konumu


İşlemci soketini anakartın ortasına gelmesi her tarafının devre elemanlarıyla çevrilmesi anlamına geliyor, bu da büyük boy soğutucularla uyumsuzluk kuşkusunu doğuruyor. Bizim yaptığımız denemelerde bu konuda pek sorun olmayacağını gördük. Sadece bellek slotlarının işlemci soketine biraz daha uzak mesafede olması çok daha iyi olurdu. Bizim denemelerimizde gördüğümüz kadarıyla anakarta Zalman 7000 serisi soğutucular sorunsuz takılıyor ve en yakındaki bellek slotuna zor da olsa erişilebiliyor, CoolerMaster Hyper48 ve ThermalRight XP-90 da sorunsuz monte ediliyor. Yalnız Zalman 7000'i takarken vidaları çok sıkmamanız, biraz gevşek birakmanız lazım, alttaki destek parçası bazı devre elemanlarının üstüne bastırıyor ve eğer tüm vidaları sonuna kadar sıkarsanız temassızlık yaratıyor, sistem çalışmıyor. Elimizde bu soğutucular olmadığından deneme şansımız olmadı ama yabancı sitelerde bahsedildiğine göre Zalman'ın yeni ve büyük 7700'ü ve Thermalright'ın XP-120'si de biraz zorlayarak da olsa anakarta monte edilebiliyormuş.

Yonga Setinin Konumu ve Soğutucu


Diğer Özellikler


Karajan Audio Modülü


DFI, yeni nF4 serisi anakartlarında değişik bir uygulamaya gitmiş ve ses bölümünü bütünüyle ayrı bir minik kart üzerine taşımış. Burada amaç, ses yongasının anakart üzerindeki yüksek frekanslardan ve kırk türlü elektromanyetik etkileşimden biraz olsun uzaklaştırılabilmesi.

DFI modüle Karajan Audio Module ismini veriyor, böylece efsane orkstra şefi Herbert von Karajan'a da bir saygı duruşunda bulunuyorlar. Modül ufak bir baskılı devre kartından ibaret, bu kart üzerinde Realtek ALC850 AC'97 ses yongasını, analog ses giriş / çıkış noktalarını ve ön panel için ses bağlantısını taşıyor. Modül anakart üzerindeki ufak bir yuvaya takılıyor, eğer anakarta entegre ses özelliğini kullanmayacaksanız bu modülü takmak zorunda değilsiniz. İlginç bir detay, anakarta takılı durumdaki dijital ses çıkışlarının (SP/DIF) bu modül olmadan da çalışabilmesi, bunun için gerekli jumper anakart üzerinde var.

Anakart bu modüldeki Realtek ALC850 yongası sayesinde 7.1 kanal ses çıkışı sunabiliyor, istenirse dijital çıkış alma şansınız da var. Ses özellikleri Realtek'in yongasıyla gelen standart özelliklerden ibaret, takılan fişleri algılama gibi güncel sistemlerde olması gereken tüm özellikler var ama Realtek'in yazılımları her zamanki gibi çok kaba tasarlanmış. Dilerseniz Realtek'in yazılımlarını kurmak yerine nForce sürücü paketinden çıkan ses sürücülerini de kurabilirsiniz, bu durumda kullanacağınız özellikler biraz azalıyor ama araçların görüntüsü daha güzel en azından.

Müzik dinleme, film izleme ve orta düzey bir ses sistemiyle oyun oynamak için anakarta entegre çözüm ideal, ama pahalı bir ses sisteminiz varsa ve EAX efektlerine önem veriyorsanız mecburen bir Sound Blaster Audigy 2 alacaksınız. Anakarta entegre çözümler günümüzde çok kaliteli ve sorunsuz hale geldiler, ama iş oyunlardaki EAX desteğine gelince Creative dışındaki hiç bir çözüm bir türlü tam destek veremiyor.

DFI'ın bunca çabasına rağmen, Rightmark Audio Analyser ile yaptığımız loopback testlerinde öyle çok etkileyici, insanı şaşırtan sinyal kalitesi değerlerine rastlayamadık. Öyle gözüküyor ki üreticiler ne kadar çalışsalar da Realtek'in yongalarının kapasitesi bir yere kadar. Tek sevinilecek yön, anakarta entegre ses çözümünün fazla işlemci gücü tüketmemesi.

dungeon

BIOS ve Overclock olanakları


Gelelim anakartın BIOS özelliklerine. DFI'ın BIOS sistemi Award BIOS'a dayalı, oldukça geleneksel bir düzenlemeye sahip. Gerek duyacağınız tüm ayarlar emrinize sunulmuş. Overclock özellikleriyse çok güçlü. Frekans, çarpan, bellek hızı gibi tüm ayarlar Genie BIOS adı verilen ayrı bir ekranda toplanmış, dolayısıyla tüm overclock çalışmalarınızı bu ekrandan yapıyorsunuz. Sunulan gerilim ve frekans ayarları oldukça etkileyici. İşlemci çalışma gerilimi 2.1 Volt'a kadar yükseltilebiliyor, belleklereyse 4.1 Volt'a kadar gerilim uygulayabiliyorsunuz. Yalnız önemle hatırlatmakta fayda var, işlemci ve belleğinize bu derece yüksek gerilimler uygulamak cihazlarınıza mutlaka zarar verecek ve ömürlerinin bazı durumlarda aylar düzeyine inmesine neden olacaktır.

BIOS'un en ilginç özelliklerinden birisi, Memtest86+ uygulamasının BIOS'a entegre olarak gelmesi. Böylece sisteminizi çok temel düzeyde test etmek isterseniz bu uygulamayı diskete çekip boot disketi hazırlamanız vs. gerekmiyor. Çok güzel, değişik bir uygulama, keşke üreticiler Memtest86 gibi bir iki çok temel uygulamayı daha BIOS'a ekleseler. Örneğin BIOS'a dahil edilmiş bir Norton Ghost türevi ya da disk bölümleme aracı harika olurdu.

DFI'ın BIOS'a eklediği bir diğer güzel özellik, CMOS Reloaded ismi verilen sistem. Bu sistemde hazırladığınız ve saklamak istediğiniz BIOS ayarlarını sunulan 4 slottan istediğinize, 3 satırlık açıklama vererek kaydedip, dilediğinizde geri çağırabiliyorsunuz. Örneğin biz testlerimiz sırasında 275 ve 300MHz veriyolu hızlarında stabil çalışma sağlayan ayarları kaydettik ve gerek duydukça bu ayarları bir iki tuş darbesiyle geri yükleyebildik. Unutmadan söyleyelim, BIOS'daki fan hızı kontrol olanakları da harika, çok sessiz bir sistem kurmak isterseniz bu ayarları seveceksiniz.

Kutu İçeriği ve Sürücüler


DFI LANParty UT nF4 Ultra-D anakart mavi renkli bir kutuda geliyor, kutu içeriğiyse ortalamanın üstünde olmasına rağmen öyle çok zengin aksesuarlarla dolu denemez. Eğer nF4 SLI-DR modelini aldıysanız çok daha fazla para ödüyorsunuz ama taşıma çantasından güç kaynağı kabloları için UV etkili kılıflara kadar sayısız ıvır zıvıra sahip oluyorsunuz.

LANParty UT nF4 Ultra-D anakartın üzerindeki slotlar UV ışığa karşı duyarlı ve UV ışık altında parlıyorlar. Kutudan çıkan kablolar da aynı şekilde, bütün kablolar UV ışığa duyarlı.

DFI çok güzel bazı detaylar düşünmüş, mesela yedek jumper blokları verilmesi önemli, çünkü bir kaza olur da anakart ile gelen bloklardan birini kaybederseniz yenisini bulamazsınız. Ama öte yandan anakartın kullanım kılavuzu şaşırtıcı derecede zayıf, gerçekten çok az ve yetersiz bilgi var. Diğer üreticilerin sundukları hızlı kullanım kılavuzu ya da kasa içine yapıştırabildiğiniz temel ayarlar çıkartması vs. bu anakartta bulunmuyor.

Sürücüler konusuna gelince.. Sürücüler zaten NVIDIA'nın kendi ürettiği sürücüler, dolayısıyla bu alanda özel bir durum yok. Özel yazılımlar konusundaysa DFI yine sınıfta kalıyor. Asus, ABIT, MSI, Gigabyte gibi tüm üreticilerin anakartlarına özel kontrol yazılımları var, ne yazık ki DFI'da bunların hiç biri yok. DFI bu tür yazılımların yerini tutması için kartıyla birlikte sadece ITE firmasının iki yazılımını veriyor, bu yazılımlar da tam anlamıyla kötü ürünler. Örneğin ITE'nin sistem izleme yazılımını çalıştırırsanız, BIOS'dan ince ince ayarladığınız ve sessiz çalışmalarını sağladığınız fanlarınız birden çıldırıyor. O yüzden ITE'nin yazılımları kullanılabilir gibi değil. Yalnız çok iyi bir haberimiz var, o da artık geliştirilmesi durmuş olsa da uygulamasının kartın üzerindeki IT8712F yongasını desteklemesi. Dolayısıyla biraz uğraşarak anakartın tüm sıcaklık ölçerlerini de, fan hızlarını da MBM'ye okutabilirsiniz.

Anakartın ayrıca NVIDIA'nın kendi geliştirdiği nTune uygulamasına da desteği var ama bu destek de tatmin edici boyutta değil, nTune anakartta tüm özellikleriyle çalışmasına rağmen bazı voltaj değerlerini yanlış okuyor. Yine de sağladığı overclock olanaklarıyla nTune uygulamasının desteklenmesi güzel.

DFI'ın web sitesi tasarım ve içerik olarak zayıf, BIOS ve sürücü güncellemelerinin de öyle çok hızlı ilerlediği söylenemez. Kısacası, DFI donanım olarak harika bir anakart hazırlamış ama ne yazık ki anakartın sunumu konusunda aynı başarıyı sergileyemiyor. Bu anakartı Gigabyte ya da MSI kutulayıp satsaydı tahmin ediyoruz ki çok zengin içerikli, çok gösterişli bir kutuya ve daha doyurucu dökümanlara sahip olurdu.

dungeon

Performans ve Overclock Kapasitesi


DarkHW'in İstanbul ayağına ilk ulaşan nForce4 anakartı DFI'ın ürünü olduğu için kartın performansını başka nF4 anakartlarıyla karşılaştırma şansımız şimdilik yok. Daha önce sitemizde incelenen Foxconn ürünü nForce4 anakartı Ankara'daki ekibimiz tarafından incelenmişti. Karşılaştırma olanağı olmayınca biz de farklı bir şey denedik ve anakartın Athlon 64 3000+ işlemciyle standart durumdaki performansının yanı sıra, bu işlemcinin 275MHz ve 300MHz temel saat hızlarındaki performansını da grafiklerimize ekledik, üstelik bir fikir vermesi için daha önce test ettiğimiz Athlon 64 3800+ işlemcinin test sonuçlarına da yer verdik.

İşlemcimiz 275MHz saat hızına çıktığında belleklerimiz 550MHz hızında çalışmaktaydı, sitemizde daha önce misafir etmiş olduğumuz bellekler bu hızda 2.9 Volt gerilimle hiç sorun çıkartmadan çalıştılar, üstelik normal çalışma parametrelerinden daha hızlı değerler olan 2,5 - 3 - 3 - 7 parametrelerinde çalışmayı başardılar. Bu durumda işlemcimizin çalışma hızı 2475MHz düzeyindeydi. Sistemi bu hızda çalışmaya ikna etmek için işlemci gerilimini 1.55 Volt, bellek gerilimini 2.9 Volt ve işlemci ile yonga seti arasındaki LDT veriyolunun gerilimini 1.3 Volt yapmamız yetti. Aynı veriyolunun çarpan değerini de 5'den 4'e düşürerek 1100MHz'lik bir HyperTransport bağlantısı sağladık.

300MHz hıza erişmemiz biraz daha güç oldu, çünkü en fazla 550MHz'de çalışacağı belirtilmiş belleklerimiz bu hızda çalışabilmek için 3,1 Volt gerilime gerek duydular. İşlemcimizin gerilimini de 1,6 Volt'a kadar arttırmamız gerekti, daha önemlisi sistemin sağlıklı çalışabilmesi için çarpan değerini 8x'e indirmemiz gerekti. Bu ayarlarda sistem 2400MHz hızında sorunsuz çalıştı ve tüm testleri tamamladı. Daha sonra çeşitli denemelerde çarpanı 8,5 değerine çekerek 2550MHz'e de ulaştık ama sistem bu durumda çok dengeli değildi.

Aslına bakarsanız overclock konusunu biraz daha zorlayarak ve gerilimlere iyice yüklenerek 9 x 300MHz = 2700MHz'de dengeli çalışan bir sistem kurmak da olası, sistem bunun işaretlerini veriyor ama açıkçası biz elimizdeki işlemci ve bellekleri çok yüksek gerilimlere maruz bırakmaya kıyamıyoruz, çünkü çok zorlukla elde edebildiğimiz bu ürünlerin zarar görmesi bizim bütün çalışmalarımızın aylarca aksamasına neden olacaktır. O yüzden overclock tutkunlarının istedikleri kadar cesur overclock değerleri ne yazık ki incelemelerimizde yer almıyor. Herkesin kolayca erişebileceği ve güvenli değerlerde kalmayı tercih ediyoruz.

Sözü fazla uzatmadan test sonuçlarına geçelim...

İşlemci ve bellek performansına tamamen bağlı olan ve bu nedenle de anakartımızın iyice bir terlemesini sağlayan üç boyutlu hesaplama testlerinde de sonuçlar değişmiyor. Piyasada 160-170$ civarına bulunabilen Athlon 64 3000+'ın overclock olunca fiyatı 400$'ı aşan 3800+'ı geçmesi hoş bir durum. Bizim tahminimiz, işlemcinin overclock olunca performansının 4000+ düzeyinde gezdiği yönünde.

Multimedya sıkıştırma testlerimizde de bizi şaşırtan bir şey yok, Athlon 64 3000+'ın performansı kutudan çıktığı haliyle çok parlak değil ama overclock ile canavarlaşıyor. Açıkçası overclock meraklılarının Athlon 64 3500+ gibi modellere yönelmelerine hiç gerek yok, kaliteli bir anakart, iyi bir 3000+ ve yüksek hızlara uygun bellek modülleri zaten size parayla satın alamayacağınız kadar yüksek performans sağlayabiliyorlar, rakamlar ortada.