ilyada’yi anlatmaya başlamadan once, şoyle bir neler olmuş bitmiş esas konunun oncesinde onu anlatalim. truva savaşi’nin başlamasinin nedeni troy kralinin oglu paris’in bir guzellik yarişmasinda afrodit’e kiyak gecmesi (ki karşiliginda afrodit’ten sparta’ya gidip helen’e ulaşmasi yardimini ve garantisini almiştir) ve onu bu yarişmada birinci secerek, helen’i kendisi ile birlikte troy’a kacmasina ikna etmesidir. helen, yunanlilarin (akha) krali menelaus’un zevcesidir. bu kacirma/kacma olayinin akabinde menelaus devasa bir ordu kurar, ordunun genelkurmay başkanligina da kardeşi agamemnon’u getirir. bu orduda buyuk kahraman achilles de vardir. zaten kitabin baş karakteri de achilles’dir. ordu truva’ya gider ve savaş başlar. truva’daki bir kasabaya saldiri sirasinda cok guzel iki kiz bulunur ve rehin olarak alinirlar akhalar tarafindan. bunlarin isimleri briseis ve chryseis’dir. achilles ve agamemnon troya savaşinda o ana kadar gosterdikleri ustun başarilarindan dolayi bu kizlar kendilerine odul olarak verilir. chryseis, tanri apollo’nun rahipligini yapan chryses’in kizidir. chryses agamemnon’a kizini birakmasi icin yalvarir ama agamemnon bunu kabul etmez. bunun uzerine chryses apollo’dan yardim dilenir. işte ilyada bu noktada başlar.

apollo bir yunan kampina salgin hastalik yollar ve bu yunan ordusunun moralini bozar. peygamber calchus, agamemnon’un chryseis’i serbest birakmasi halinde salginin duracagini aciklar. agamemnon istemeyerek de olsa bunu kabul eder, fakat bu sefer de bu kaybini telafi etmek icin achilles’e verilen kiza (briseis) sulanir ve sahip olur. achilles onurunu kucuk duşurucu bu olaya cok sinirlenir ve askerlerini savaştan ceker. o gece achilles, annesi denizler kralicesi thetis’e zeus’a rica etmesi icin dua eder ve zeus’tan istedigi yunanlilarin savaşi kaybetmesini saglamasi ve boylelikle yunanlilarin achilles’e muhtac olarak ondan savaş alanina geri donmesini saglamaktir. bu sayede zedelenmiş onurunu tekrar saglayacagini duşunur. zeus bunu kabul eder, her ne kadar truvalilardan nefret eden hera (zeus’un karisi) bunu onaylamasa da. zeus agamemnon’u savaşi kazandiklarina ikna eder ve zafer (oyle oldugunu saniyor) sarhoşu agamemnon askerlerine savaşi aldiklarini ve eve donme vaktinin geldigini aciklar. bir başka kahraman savaşci odysseus bu askerleri durdurur ve tekrardan savaşa hazir hale getirir. truva’nin en buyuk savaşcisi hector tarafindan korkaklikla suclanan paris, helen’in kocası menelaus ile teke tek dovuşmeyi kabul eder. paris menelaus’a tam yenilmek uzereyken afrodit tarafindan kurtarilir. agamemnon savaşi kazandiklarini aciklarken, savaş tanrisi athena bir truva savaşcisina menelaus’u yaralattirir. ortalik yine karişir. artik tanrilar da savaşa katilmiştir. yunanli liderlerden diomedes, athena’nin yardimiyla yunanlilari başarili bir şekilde yonetir, truvali kahramanlardan aeneas’i ve ayrica afrodit’i yaralar. diomedes apollo’ya saldirip, ares’i yaraladiktan sonra tanrilar savaştan cekilir. diomedes glaucus’a saldirirken aslinda atalarinin arkadaş oldugunu ogrenir. bu ikili savaşmama karari alirlar. hector eve geri doner ve karisi andromache ve oglu astyanax’i truva duvarlarindan savaşi seyrederken bulur. sonra hector savaşa geri doner ve bir yunanli ile bire bir dovuş yapmak ister. cesur bir yunanli savaşci olan ajax kendisi ile dovuşmek icin secilir. hector tam oldurulecekken tanrilar yine sahne alir ve birden gece oluverir ortalik. bu da savaşi yeniden durdurur. her iki ordu da bu aşamada ateşkesi kabul eder ve olulerini gommeye başlarlar. yunanlilar bu sirada kamplarinin etrafina bir savunma duvari orerler. tanri zeus ve gizemli bir guc olan “fate” yunanlilarin işlerini bozarlar. hector komutasindaki truva ordusu yunanlilari endişeye sokar. truvalilarin başarisi uzerine agamemnon hatasini kabul eder ve odysseus’u, ajax’i ve phoenix’i tekrar savaşa geri donmesini ikna icin achilles’in yanina gonderir. phoenix achilles’in eski hocasidir. fakat achilles savaşmanin ona hic bir şey getirmeyecegini soyler ve savaş alaninda kalacagini ama kendi gemilerine ve bulundugu yere bir saldiri gelmedigi taktirde sava$a girmeyecegini soyler. daha da endişelenen agamemnon bir sabah erkenden odysseus ve diomedes’i bir casusluk gorevine gonderir ve bu ikisi bir truvali casus ve uykularinda olan bir cok truva muttefikini oldururler. ertesi gun agamemnon tekrar ordusunu savaşa sokar, ilk başlarda onemli başarilar alirlar ve “esrarengiz guc” fate truvalilarin kazanmasina karar verir. kampta bulunan achilles’in en yakin arkadaşi patroclus geri donen bir cok yarali asker gorur ve onlara yardim eder. bu sirada denizlar tanrisi poseidon (zeus’un kardeşi) yunan ordusuna yardim eder ve ordu tekrar truvalilarin on kisimlarina saldirir. olimpos daginda oturan hera, poseidon’un yunanlilara yardim etmesine sevinir. hera, yunanlilara yardim etmek icin zeus’u baştan cikarir ve onu uykuya gonderir. bu noktada yunan ordusu savaşi kazanmaya başlar. fakat tam bu sirada zeus uyanir ve poseidon’u evine yollar. zeus’un fikrine itaat edilir ve ona gore sadece apollo hector’u harekete gecirerek tartişmaya girebilirdi. hector ordusunu yunan gemilerine saldirmaya yoneltti. patroclus, achilles’den zirhini istedi ve boylelikle truvalilari yaniltabileceklerini soyledi. achilles istemeye istemeye olsa da bunu kabul etti ama sadece gemileri kurtarmasini, hayatini tehlikeye atarak truvalilara saldirmamasini istedi. patroclus, onun ordusu ile başarili bir sekilde truvalilari geri puskurttu ama bununla yetinmeyip zeus’un oglu sarpeton’u ve bir cok askeri oldurdu, truva duvarina saldirdi. apollo tarafindan yardim edilen hector patroclus’u oldurdu. akhalar bunun uzerine truvalilarin patroclus’un vucuduna işkence yapmamalari icin cabaladilar ancak hector’un achilles’in zirhini ele gecirmesini engelleyemediler. bunun uzerine menelaus achilles’e patroclus’un oldugu haberini iletti. bu haberi alinca hector cok uzuldu ve hektor’dan en iyi arkadaşinin intikamini almaya yemin etti. bu yemini kendisinin yakinda olucegini bile bile etti. achilles truvalilara saldirdi, geceleyin truvalilar bu saldiri karşisinda geri cekildiler ve akhalar patroclus’un olu vucudunu işkence yapilmaktan kurtardilar. truvalilar yeniliyor olmalarina ragmen hektor truva duvarlari icinde geri cekilmeyi reddetti. olimpos daginda metal, demir işlerinin tanrisi hephaestus achilles’e kaybettigi zirhini telafi edebilecek bir zirh yapti. yeni zirhi cok guzel işlendi. ertesi sabah thetis zirhi achilles’e getirdi. agamemnon ondan ozur diledi ama achilles’in aklinda sadece intikam almak vardi, o yuzden bu ozuru pek dikkate almadi.

truvalilar gelecek olan felaketi hissederken, tanrilar da her an savaşa mudahale edecekmiş gibi bekliyorlardi. ilk saldirida bir ara achilles, aeneas ve hector’u oldurmeye cok yaklaşti ama apollo onlari kurtardi. bunun ardindan achilles truvalilari xanthus nehrine dogru surdu ve sikiştirdi. genc bir truvali kendisine onlari affetmesi icin yalvardi ama onu dinlemeyen achilles burdaki tum truvalilari nehirde bogdu. bu olaya sinirlenen bir nehir tanrisi achilles’i bogmak istedi ve achilles ortadan kayboldu. fakat poseidon, athena ve hephaestus onu kurtardilar. bunun uzerine diger tanrilar da savaşa dahil oldular. tamamen yenilen truvalilar kendi şehirlerine donduler fakat hector şehrin duvarlarinin dişinda kaldi. achilles’e karşilaşmaktan korkuyordu ama başka caresi de yoktu. achilles gorununce hector kacmaya başladi. achilles şehir duvarlarini 3 kez dolaşti hector’u bulabilmek icin. zeus hector’un olmesine karar verdi. bunun uzerine hector achilles ile karşilaşti ve dovuşu kaybetti. achilles hektor’un vucudunu kendi at arabasina bagladi ve arkasinda surukledi. hector’u bu halde goren anne ve babasi feryat figan agladilar, andromache hector’un geri gelecegini bekliyordu ama olusunu gorunce izdirabindan bayildi. achilles sonraki gunler de hector’un vucudunu ayni şekilde suruklemeye devam etti. o ana kadar gomulmemiş olan patroclus’un vucudu, hayaletinin achilles’e yalvarip kendisini gommesini istemesi uzerine gomuldu. zeus achilles’in yaptigi hatalardan sonra problemi cozmeye karar verdi ve tanrica iris’i priam’a gonderdi. priam achilles ile konuştu ve achilles hector’un vucudunu serbest birakti. daha sonra truvalilar hector’un vucudunu gomup yas tuttular. yunanlilar tam zafere icinde askerlerin bulundugu dev bir ati şehir duvarlarindan gecirerek elde ettiler.

eserin milattan once 750 ile 675 yillari arasinda yazildigi duşunuluyor.