İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki, ABD’nin Tahran’da diplomatik bir misyon açma yönündeki gayrı-resmi talebini de, incelemekte olduklarını açıkladı.

Oluşan olumlu havanın, Cumartesi günü Batılı ülkelerle İran arasında gerçekleştirilecek nükleer müzakere yansıyıp yansımayacağı ise, şu an için bilinmiyor. Bu müzakerelere ilk kez, Amerikan Dışişleri Bakanlığı´nın üç numaralı ismi William Burns de katılacak.

ABD yönetimi görüşme ile ilgili bir konuya dikkat çekiyor. Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice´in girişimiyle başlatılan ve Burns´un vekâletinde gerçekleştirilecek olan görüşmenin, “İran’a tavrın yumuşaması” olarak
algılanmaması isteniyor. Sorunların diplomatik yollardan çözülmek istendiğini söyleyen Beyaz Saray Sözcüsü Dana Perino, "Burada doğrudan bir müzakere yok. Burns, nükleer görüşmelere sadece uluslararası toplumun bir parçası olarak katılacak ve İran´a iki seçenek önerdiğimizi anlatacak: İran uranyum zenginleştirme programını durdurur durdurmaz, müzakereler başlayacak" diye konuştu.

Müzakereler, Almanya´nın yanı sıra, BM Güvenlik Konseyi’nin veto yetkisine sahip 5 üyesinden oluşan “6’lar Grubu´na” bırakılıyor. Amerikan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sean McCormack´a göre bir Amerikan-İran görüşmesi imkansız. McCormack, Celili bunu önerse bile reddedeceklerini söylüyor ve ekliyor:

"Burns´un ona, `Sayın Celili, müzakere istiyorsanız, o zaman ne yapmanız gerektiğini biliyorsunuz. Eğer yönetiminizi uranyum zenginleştirme programını durdurma konusunda ikna ederseniz o zaman Dışişleri Bakanı Rice masaya oturacaktır´ diyeceğini düşünüyorum“.

Ancak bir soru yanıtsız kalıyor. Bush yönetimi neden herkesin gözü önünde füze denemeleri yapan ve nükleer programını ilan eden bir rejime bu kadar yüksek düzeyde bir temsilci gönderiyor? Tahran´dan gizli mesajlar mı var?

Beyaz Saray Sözcüsü Perino, “kamuoyuna açıklanabilecek herhangi bir şey yok” diyor. Sadece Tahran´ın önerilen paketi kabul etmesi için uygun zaman olduğunu kaydeden Perino, "Bu sadece aylardır tahahhüt ettiklerimizin ciddiyetini gösterir. Bu sorunu diplomatik yollardan çözmek istiyoruz, bu yüzden çabalıyoruz“ diyor.

Bu açıklamalar, İran yönetimine olduğu kadar İran halkına da Burns´un nükleer görüşmelere neden katıldığını anlamaları için bir mesaj. Ancak tehdit de devam ediyor: Eğer İran nükleer programını durdurmazsa, daha ağır uluslararası yaptırımlar gelecek. Ancak Rusya'nın bunu onaylayabileceğine ihtimal verilmiyor.

Öte yandan, Bush döneminde Amerikan şirketlerinin İran’a yaptıkları ihracatın hızla artması, Beyaz Saray’ı ikiyüzlü dış politika izlemekle suçlayanların eline yeni bir koz verdi. “Şer ekseni’nin” ticaret yoluna dönmesi, Demokrat Parti’li başkan adayı Barack Obama’yı hayrete düşürdü.

Tahran yönetimini bir yandan yaptırımlarla tehdit edip diğer yandan ticari kolaylık gösterilmesinin dış politikanın inandırıcılığına gölge düşüreceğini belirten Barack Obama, çelişkili sinyallerin uluslararası topluluğu İran çıkmazına soktuğunu hatırlattı. Obama, “Ahmedinejad rejimine birbirini tutmayan sinyaller gönderilmesi, yaptırımların etkisini tamamen ortadan kaldırır” uyarısında bulundu.

dw-world.de/dw/article/0,2144,3483267,00.html